تاریخ ایران

اردشیر یکم

اردشیر پسر خشایارشا و ملقب به اردشیر درازدست یا

 

اردشیر یکم پادشاه هخامنشی بود. او پس از به قتل رسیدنِ

 

پدرش و برادرش که جانشینِ قانونی پدرش خشایارشا بود،

 

 به دستِ اردوان فرمانده گارد محافظ شاه بر تختِ شاهی نشست.

 

 یونانیان وی را با لقبِ درازدست می‌خواندند.

 

 از این رو در بسیاری از کتب و منابع، اردشیر درازدست

 

 نامیده شده‌است. وجه تسمیه این لقب به گونه‌های مختلف آمده‌است:

 

۱٫او دستان درازی داشت به طوری که وقتی می‌ایستاد دستش به

 

زانویش می‌رسید.

 

۲٫درازدستی کنایه از قدرت زیاد و تسلط بر امور است.

 

 به خاطر تسلط او به اوضاع مملکت، درازدست نامیده شد.

 

از زمان اردشیر تاریخ ملی با تاریخ اساطیری ایران در هم می‌آمیزد.

 

در بسیاری از منابع اردشیر یکم و بهمن اسفندیار یکی دانسته شده‌اند.

 

 در زمان پادشاهیِ اردشیر یکم هخامنشی در حدود سال ۴۴۱ پیش از میلاد،

 

گاهشمار امپراتوری اصلاح شد و نامِ ماه‌های سال به نامهای ایزدان مزدیسنا

 

نامگذاری شدند که تا به امروز باقی است.

 

وی در قلمرو سیاستِ دینی و فرهنگی و برخوردِ خود با مللِ مغلوب از سیاستِ

 

پدربزرگِ خود داریوش بزرگ پیروی کرده‌است. تاریخ نویسانِ مشرق‌زمین

 

 وی را شاهی عدالت خواه و دادگستر دانسته‌اند. وی نسبت به مللِ مغلوب و

 

 بویژه یهودیان رافتی خاص داشت.

 

 هدایا، آزادی یهودیان، بازسازی معابدِ آنها و احترام به دیانتِ آنها نمونه‌ای

 

 از بزرگمنشی‌های اردشیر به قوم یهود است که به نامِ اردشیر پس از

 

 کوروش در تاریخِ یهودیان به ثبت رسیده‌است. او در عیدِ بزرگداشتِ نحمیا

 

تامین خوراکِ همه یهودیان را در این جشن بعهده گرفت و با بودجه امپراتوری

 

 به اورشلیم فرستاد. کاتبِ ویژه دربار اردشیر در امور یهودیان عزرا بوده‌است.

 

 قراردادِ صلح کالیاس در زمان وی میان ایرانیان و یونانیان بسته شد.

 

این پیمان نامه به عهدنامه کیمون هم معروف است و در آن منافعِ

 

 ایرانیان تامین شده بود.

 

البته برخی از مورخان نیز این قرارداد را برای ایرانیان وهن آمیز

 

معرفی کرده اند.

 

همچنین از دیگر اتفاقات زمان اردشیر می‌توان به شورش مصر که سرکوب

 

گردید و شورش مگابیز اشاره نمود.

 

اردشیر به روایتی در سالِ ۴۲۴ پیش از میلاد درگذشت و در مجموع در حدودِ

 

 چهل و یک سال شاهنشاه بود و در زمان شاهنشاهیِ وی مردم در رفاه و

 

 آسایش به سر می‌بردند.

 

دختر او پروشات از ملکه‌های پرآوازه دوران هخامنشیان است.

 

پس از اردشیر درازدست خشایارشای دوم بر تخت نشست.

   + بیژن آریا ; ٢:٢۸ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٦/٢
comment نظرات ()